سام دوشنبه ۲۵ آبان ۰۵ ۱۱:۱۱ ۶ بازديد
علائم سرطان تیروئید؛ نشانههای اولیه و خطرناک را بشناسید
سرطان تیروئید ممکن است در مراحل اولیه نشانه واضحی ایجاد نکند و گاهی هنگام معاینه گردن یا تصویربرداری با هدفی دیگر شناسایی شود. بااینحال، شناخت علائم سرطان تیروئید و بررسی تغییرات ماندگار گردن میتواند به تشخیص زودهنگام و انتخاب بهموقع روش درمان کمک کند.دکتر کیوان آقازاده، متخصص گوش، حلق و بینی و جراح بیماریهای سر و گردن، دوره تخصص خود را در سال ۱۳۹۰ با کسب رتبه یک آزمون بورد تخصصی کشور به پایان رساند. ایشان از همان سال بهعنوان عضو هیئت علمی در مرکز آموزشی بیمارستان امیراعلم فعالیت داشته و در زمینه جراحیهای سر و گردن، آموزش رزیدنتهای تخصصی و انتشار مقالات پژوهشی بینالمللی سابقه دارد. دکتر آقازاده در حال حاضر دانشیار دانشگاه علوم پزشکی تهران و دارای فلوشیپ فوقتخصصی جراحیهای سر و گردن است.
سرطان تیروئید چیست و چگونه ایجاد میشود؟
تیروئید غدهای پروانهایشکل در بخش جلویی و پایینی گردن است. این غده هورمونهایی تولید میکند که در تنظیم سوختوساز، ضربان قلب، دمای بدن و وزن نقش دارند. سرطان تیروئید زمانی شکل میگیرد که برخی سلولهای این غده دچار تغییرات غیرطبیعی شوند، بدون کنترل تکثیر پیدا کنند و بهتدریج یک توده ایجاد کنند.وجود توده یا ندول در تیروئید الزاماً به معنای سرطان نیست و بسیاری از ندولها ماهیت خوشخیم دارند. پزشک برای تشخیص ماهیت توده، مجموعهای از یافتههای معاینه، سونوگرافی و در صورت لزوم نمونهبرداری را بررسی میکند؛ بنابراین نمیتوان تنها بر اساس لمس توده یا ظاهر گردن درباره خوشخیم یا بدخیم بودن آن قضاوت کرد.به نقل از مؤسسه ملی سرطان آمریکا (NCI):“Signs of thyroid cancer include a swelling or lump in the neck.”ترجمه: «نشانههای سرطان تیروئید شامل تورم یا وجود توده در گردن است.»منبع:https://www.cancer.gov/types/thyroid/patient/thyroid-treatment-pdq
علائم اولیه سرطان تیروئید چیست؟سرطان تیروئید در بسیاری از افراد طی مراحل ابتدایی علامت مشخصی ندارد. با رشد توده، ممکن است تغییراتی در جلوی گردن، صدا یا بلع ایجاد شود. ماندگار بودن یا تشدید این نشانهها اهمیت بیشتری از مشاهده کوتاهمدت آنها دارد.
تغییرات قابلمشاهده در گردنیکی از رایجترین علائم اولیه سرطان تیروئید، پیدایش توده یا برجستگی در قسمت جلویی گردن است. این توده ممکن است هنگام اصلاح صورت، بستن یقه لباس یا لمس گردن بهصورت اتفاقی احساس شود.نشانههایی که نیاز به بررسی پزشکی دارند عبارتاند از:
- ایجاد توده یا برجستگی جدید در جلوی گردن
- بزرگ شدن تدریجی یک ندول قدیمی
- تورم یا برجستگی غدد لنفاوی گردن
- سفت یا ثابت شدن توده
- احساس فشار یا پری در ناحیه گردن
- درد ماندگار در گردن یا گلو
تغییر صدا، بلع یا تنفسگرفتگی صدایی که بدون علت مشخص ایجاد شده و برطرف نمیشود، میتواند به بررسی حنجره و تیروئید نیاز داشته باشد. دشواری در بلع، احساس گیر کردن غذا، تنگی نفس یا فشار ناشی از یقه لباس نیز ممکن است در اثر بزرگ شدن توده و فشار بر ساختارهای اطراف گردن ایجاد شود.البته این علائم فقط مختص سرطان تیروئید نیستند و بیماریهای خوشخیم تیروئید، عفونتها، مشکلات حنجره و برخی بیماریهای دیگر نیز میتوانند نشانههای مشابهی داشته باشند. به همین دلیل، وجود یک علامت بهتنهایی سرطان را اثبات نمیکند و تشخیص باید بر اساس ارزیابی تخصصی انجام شود.
کدام علائم تیروئید خطرناکتر هستند؟برخی تغییرات گردن بیشتر از سایر نشانهها به بررسی سریع پزشکی نیاز دارند. رشد محسوس توده، سفت یا ثابت بودن آن، گرفتگی صدای ماندگار و ایجاد مشکل در بلع یا تنفس از جمله علائم تیروئید خطرناک محسوب میشوند؛ اما مشاهده آنها بهتنهایی برای تشخیص سرطان کافی نیست.
| علامت |
علت اهمیت |
زمان مناسب مراجعه |
| توده جدید یا در حال رشد در گردن |
برای تعیین ماهیت توده به معاینه و سونوگرافی نیاز است |
اگر توده ماندگار یا در حال بزرگ شدن است |
| سفت یا ثابت شدن توده |
میتواند نشاندهنده اتصال توده به بافتهای اطراف باشد |
در اولین فرصت |
| گرفتگی صدای بدون علت مشخص |
ممکن است ساختارهای اطراف تیروئید یا عصب حنجره درگیر باشند |
اگر ماندگار یا رو به تشدید است |
| دشواری در بلع |
میتواند در اثر فشار توده بر مری ایجاد شود |
اگر ادامهدار است یا خوردن را مختل میکند |
| تنگی نفس یا احساس فشار شدید |
ممکن است توده بر مسیر تنفسی فشار وارد کند |
سریع و بدون به تعویق انداختن مراجعه |
| برجستگی غدد لنفاوی گردن |
به بررسی علت تورم نیاز دارد |
اگر برطرف نشود یا بزرگتر شود |
چه زمانی باید سریعتر به پزشک مراجعه کرد؟رشد سریع توده، دشواری محسوس در تنفس یا بلع و گرفتگی صدای پیشرونده نباید نادیده گرفته شود. در صورت بروز مشکل جدی تنفسی، مراجعه فوری به مرکز درمانی ضروری است.شدت یک علامت مشخص نمیکند که توده حتماً بدخیم است. ندولهای خوشخیم، التهاب تیروئید و بیماریهای دیگر نیز میتوانند علائم مشابهی ایجاد کنند؛ بنابراین نتیجهگیری نهایی باید پس از بررسی پزشکی انجام شود.
سرطان تیروئید چگونه تشخیص داده میشود؟
بررسی سرطان تیروئید با ارزیابی سابقه پزشکی، علائم و معاینه گردن آغاز میشود. پزشک اندازه و قوام توده، حرکت آن هنگام بلع و وضعیت غدد لنفاوی گردن را بررسی میکند. سپس بر اساس یافتههای اولیه، آزمایشها و تصویربرداری لازم درخواست میشوند.مراحل معمول تشخیص عبارتاند از:
- معاینه بالینی: گردن و تیروئید از نظر وجود توده، عدم تقارن، بزرگ شدن غدد لنفاوی و تغییرات قابللمس بررسی میشوند.
- سونوگرافی تیروئید: اندازه، شکل، ساختار و ویژگیهای ندول مشخص میشود و پزشک احتمال نیاز به نمونهبرداری را ارزیابی میکند.
- آزمایش خون: معمولاً سطح هورمون محرک تیروئید و در صورت نیاز سایر شاخصهای مرتبط بررسی میشود.
- نمونهبرداری با سوزن ظریف: نمونهای از سلولهای ندول مشکوک، اغلب با هدایت سونوگرافی، برداشته و برای ارزیابی آزمایشگاهی ارسال میشود.
- بررسیهای تکمیلی: اگر نتیجه نمونهبرداری مشکوک یا بدخیم باشد، ممکن است آزمایشهای ژنتیکی یا تصویربرداریهای بیشتری برای برنامهریزی درمان درخواست شود.
آزمایش هورمون تیروئید بهتنهایی سرطان را تأیید یا رد نمیکند؛ زیرا سطح هورمونها در بعضی بیماران مبتلا میتواند طبیعی باشد. همچنین، در برخی موارد نتیجه نمونهبرداری با سوزن ظریف قطعی نیست و تشخیص نهایی پس از بررسی بافت خارجشده در جراحی انجام میشود.دکتر کیوان آقازاده پس از بررسی معاینه، سونوگرافی و نتایج آزمایشها مشخص میکند که آیا توده به نمونهبرداری یا ارزیابی تکمیلی نیاز دارد. تشخیص نهایی باید بر پایه مجموع یافتههای بالینی، تصویربرداری و نتیجه بررسی سلولی یا آسیبشناسی انجام شود.
آیا سرطان تیروئید بدخیم کشنده است؟
برای پاسخ به این پرسش که آیا سرطان تیروئید بدخیم کشنده است، باید نوع سرطان، مرحله بیماری، سن و وضعیت عمومی بیمار و میزان گسترش تومور بررسی شود. همه سرطانهای تیروئید رفتار یکسانی ندارند و نمیتوان تنها با شنیدن واژه «بدخیم» درباره نتیجه بیماری قضاوت کرد.سرطانهای پاپیلری و فولیکولار معمولاً رشد آهستهتری دارند و اغلب به درمان پاسخ مناسبی میدهند. سرطان مدولاری رفتار متفاوتی دارد و ممکن است با عوامل ژنتیکی مرتبط باشد. نوع آناپلاستیک نادرتر اما تهاجمیتر است و به برنامه درمانی متفاوتی نیاز دارد.به نقل از مایو کلینیک:“Most thyroid cancers can be cured with treatment.”ترجمه: «بیشتر سرطانهای تیروئید با درمان قابل درمان هستند.»منبع:https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/thyroid-cancer/symptoms-causes/syc-20354161جراحی تیروئید یکی از روشهای اصلی درمان است و طی آن، بخشی از تیروئید یا تمام آن بر اساس شرایط بیمار برداشته میشود. ید رادیواکتیو ممکن است پس از جراحی بعضی سرطانهای تیروئید به کار رود. پرتودرمانی، درمان هدفمند یا سایر داروها نیز در شرایط مشخص و بیماریهای پیشرفته مورد استفاده قرار میگیرند.هیچ روش درمانی را نمیتوان برای تمام بیماران مناسب دانست یا نتیجه آن را تضمین کرد. انتخاب درمان به نوع تومور، نتیجه آسیبشناسی و میزان گسترش بیماری بستگی دارد.
جمعبندی؛ تغییرات مشکوک تیروئید را نادیده نگیریم
توده ماندگار یا در حال رشد در گردن، گرفتگی صدای طولانی، دشواری در بلع و برجستگی غدد لنفاوی از نشانههایی هستند که باید بررسی شوند. این علائم الزاماً به معنای سرطان نیستند؛ اما به تعویق انداختن معاینه میتواند تشخیص علت اصلی را دشوارتر کند.برای کسب اطلاعات بیشتر درباره بیماریهای تیروئید، روشهای تشخیص و گزینههای درمانی میتوانید به وبسایت رسمی دکتر کیوان آقازاده به نشانی dr-aghazadeh.com مراجعه کنید.دکتر کیوان آقازاده دوره تخصص خود را در سال ۱۳۹۰ با کسب رتبه یک آزمون بورد تخصصی کشور به پایان رساند. ایشان از همان سال بهعنوان عضو هیئت علمی در مرکز آموزشی بیمارستان امیراعلم فعالیت داشته و در زمینه جراحیهای سر و گردن، آموزش رزیدنتهای تخصصی و انتشار مقالات پژوهشی بینالمللی سابقه دارد. دکتر آقازاده در حال حاضر دانشیار دانشگاه علوم پزشکی تهران و دارای فلوشیپ فوقتخصصی جراحیهای سر و گردن است.
علائم سرطان تيروئيد؛ نشانههاي اوليه و خطرناك را بشناسيد
سرطان تيروئيد ممكن است در مراحل اوليه نشانه واضحي ايجاد نكند و گاهي هنگام معاينه گردن يا تصويربرداري با هدفي ديگر شناسايي شود. بااينحال، شناخت علائم سرطان تيروئيد و بررسي تغييرات ماندگار گردن ميتواند به تشخيص زودهنگام و انتخاب بهموقع روش درمان كمك كند.دكتر كيوان آقازاده، متخصص گوش، حلق و بيني و جراح بيماريهاي سر و گردن، دوره تخصص خود را در سال ۱۳۹۰ با كسب رتبه يك آزمون بورد تخصصي كشور به پايان رساند. ايشان از همان سال بهعنوان عضو هيئت علمي در مركز آموزشي بيمارستان اميراعلم فعاليت داشته و در زمينه جراحيهاي سر و گردن، آموزش رزيدنتهاي تخصصي و انتشار مقالات پژوهشي بينالمللي سابقه دارد. دكتر آقازاده در حال حاضر دانشيار دانشگاه علوم پزشكي تهران و داراي فلوشيپ فوقتخصصي جراحيهاي سر و گردن است.
سرطان تيروئيد چيست و چگونه ايجاد ميشود؟
تيروئيد غدهاي پروانهايشكل در بخش جلويي و پاييني گردن است. اين غده هورمونهايي توليد ميكند كه در تنظيم سوختوساز، ضربان قلب، دماي بدن و وزن نقش دارند. سرطان تيروئيد زماني شكل ميگيرد كه برخي سلولهاي اين غده دچار تغييرات غيرطبيعي شوند، بدون كنترل تكثير پيدا كنند و بهتدريج يك توده ايجاد كنند.وجود توده يا ندول در تيروئيد الزاماً به معناي سرطان نيست و بسياري از ندولها ماهيت خوشخيم دارند. پزشك براي تشخيص ماهيت توده، مجموعهاي از يافتههاي معاينه، سونوگرافي و در صورت لزوم نمونهبرداري را بررسي ميكند؛ بنابراين نميتوان تنها بر اساس لمس توده يا ظاهر گردن درباره خوشخيم يا بدخيم بودن آن قضاوت كرد.به نقل از مؤسسه ملي سرطان آمريكا (NCI):“Signs of thyroid cancer include a swelling or lump in the neck.”ترجمه: «نشانههاي سرطان تيروئيد شامل تورم يا وجود توده در گردن است.»منبع:https://www.cancer.gov/types/thyroid/patient/thyroid-treatment-pdq
علائم اوليه سرطان تيروئيد چيست؟سرطان تيروئيد در بسياري از افراد طي مراحل ابتدايي علامت مشخصي ندارد. با رشد توده، ممكن است تغييراتي در جلوي گردن، صدا يا بلع ايجاد شود. ماندگار بودن يا تشديد اين نشانهها اهميت بيشتري از مشاهده كوتاهمدت آنها دارد.
تغييرات قابلمشاهده در گردنيكي از رايجترين علائم اوليه سرطان تيروئيد، پيدايش توده يا برجستگي در قسمت جلويي گردن است. اين توده ممكن است هنگام اصلاح صورت، بستن يقه لباس يا لمس گردن بهصورت اتفاقي احساس شود.نشانههايي كه نياز به بررسي پزشكي دارند عبارتاند از:
- ايجاد توده يا برجستگي جديد در جلوي گردن
- بزرگ شدن تدريجي يك ندول قديمي
- تورم يا برجستگي غدد لنفاوي گردن
- سفت يا ثابت شدن توده
- احساس فشار يا پري در ناحيه گردن
- درد ماندگار در گردن يا گلو
تغيير صدا، بلع يا تنفسگرفتگي صدايي كه بدون علت مشخص ايجاد شده و برطرف نميشود، ميتواند به بررسي حنجره و تيروئيد نياز داشته باشد. دشواري در بلع، احساس گير كردن غذا، تنگي نفس يا فشار ناشي از يقه لباس نيز ممكن است در اثر بزرگ شدن توده و فشار بر ساختارهاي اطراف گردن ايجاد شود.البته اين علائم فقط مختص سرطان تيروئيد نيستند و بيماريهاي خوشخيم تيروئيد، عفونتها، مشكلات حنجره و برخي بيماريهاي ديگر نيز ميتوانند نشانههاي مشابهي داشته باشند. به همين دليل، وجود يك علامت بهتنهايي سرطان را اثبات نميكند و تشخيص بايد بر اساس ارزيابي تخصصي انجام شود.
كدام علائم تيروئيد خطرناكتر هستند؟برخي تغييرات گردن بيشتر از ساير نشانهها به بررسي سريع پزشكي نياز دارند. رشد محسوس توده، سفت يا ثابت بودن آن، گرفتگي صداي ماندگار و ايجاد مشكل در بلع يا تنفس از جمله علائم تيروئيد خطرناك محسوب ميشوند؛ اما مشاهده آنها بهتنهايي براي تشخيص سرطان كافي نيست.
| علامت |
علت اهميت |
زمان مناسب مراجعه |
| توده جديد يا در حال رشد در گردن |
براي تعيين ماهيت توده به معاينه و سونوگرافي نياز است |
اگر توده ماندگار يا در حال بزرگ شدن است |
| سفت يا ثابت شدن توده |
ميتواند نشاندهنده اتصال توده به بافتهاي اطراف باشد |
در اولين فرصت |
| گرفتگي صداي بدون علت مشخص |
ممكن است ساختارهاي اطراف تيروئيد يا عصب حنجره درگير باشند |
اگر ماندگار يا رو به تشديد است |
| دشواري در بلع |
ميتواند در اثر فشار توده بر مري ايجاد شود |
اگر ادامهدار است يا خوردن را مختل ميكند |
| تنگي نفس يا احساس فشار شديد |
ممكن است توده بر مسير تنفسي فشار وارد كند |
سريع و بدون به تعويق انداختن مراجعه |
| برجستگي غدد لنفاوي گردن |
به بررسي علت تورم نياز دارد |
اگر برطرف نشود يا بزرگتر شود |
چه زماني بايد سريعتر به پزشك مراجعه كرد؟رشد سريع توده، دشواري محسوس در تنفس يا بلع و گرفتگي صداي پيشرونده نبايد ناديده گرفته شود. در صورت بروز مشكل جدي تنفسي، مراجعه فوري به مركز درماني ضروري است.شدت يك علامت مشخص نميكند كه توده حتماً بدخيم است. ندولهاي خوشخيم، التهاب تيروئيد و بيماريهاي ديگر نيز ميتوانند علائم مشابهي ايجاد كنند؛ بنابراين نتيجهگيري نهايي بايد پس از بررسي پزشكي انجام شود.
سرطان تيروئيد چگونه تشخيص داده ميشود؟
بررسي سرطان تيروئيد با ارزيابي سابقه پزشكي، علائم و معاينه گردن آغاز ميشود. پزشك اندازه و قوام توده، حركت آن هنگام بلع و وضعيت غدد لنفاوي گردن را بررسي ميكند. سپس بر اساس يافتههاي اوليه، آزمايشها و تصويربرداري لازم درخواست ميشوند.مراحل معمول تشخيص عبارتاند از:
- معاينه باليني: گردن و تيروئيد از نظر وجود توده، عدم تقارن، بزرگ شدن غدد لنفاوي و تغييرات قابللمس بررسي ميشوند.
- سونوگرافي تيروئيد: اندازه، شكل، ساختار و ويژگيهاي ندول مشخص ميشود و پزشك احتمال نياز به نمونهبرداري را ارزيابي ميكند.
- آزمايش خون: معمولاً سطح هورمون محرك تيروئيد و در صورت نياز ساير شاخصهاي مرتبط بررسي ميشود.
- نمونهبرداري با سوزن ظريف: نمونهاي از سلولهاي ندول مشكوك، اغلب با هدايت سونوگرافي، برداشته و براي ارزيابي آزمايشگاهي ارسال ميشود.
- بررسيهاي تكميلي: اگر نتيجه نمونهبرداري مشكوك يا بدخيم باشد، ممكن است آزمايشهاي ژنتيكي يا تصويربرداريهاي بيشتري براي برنامهريزي درمان درخواست شود.
آزمايش هورمون تيروئيد بهتنهايي سرطان را تأييد يا رد نميكند؛ زيرا سطح هورمونها در بعضي بيماران مبتلا ميتواند طبيعي باشد. همچنين، در برخي موارد نتيجه نمونهبرداري با سوزن ظريف قطعي نيست و تشخيص نهايي پس از بررسي بافت خارجشده در جراحي انجام ميشود.دكتر كيوان آقازاده پس از بررسي معاينه، سونوگرافي و نتايج آزمايشها مشخص ميكند كه آيا توده به نمونهبرداري يا ارزيابي تكميلي نياز دارد. تشخيص نهايي بايد بر پايه مجموع يافتههاي باليني، تصويربرداري و نتيجه بررسي سلولي يا آسيبشناسي انجام شود.
آيا سرطان تيروئيد بدخيم كشنده است؟
براي پاسخ به اين پرسش كه آيا سرطان تيروئيد بدخيم كشنده است، بايد نوع سرطان، مرحله بيماري، سن و وضعيت عمومي بيمار و ميزان گسترش تومور بررسي شود. همه سرطانهاي تيروئيد رفتار يكساني ندارند و نميتوان تنها با شنيدن واژه «بدخيم» درباره نتيجه بيماري قضاوت كرد.سرطانهاي پاپيلري و فوليكولار معمولاً رشد آهستهتري دارند و اغلب به درمان پاسخ مناسبي ميدهند. سرطان مدولاري رفتار متفاوتي دارد و ممكن است با عوامل ژنتيكي مرتبط باشد. نوع آناپلاستيك نادرتر اما تهاجميتر است و به برنامه درماني متفاوتي نياز دارد.به نقل از مايو كلينيك:“Most thyroid cancers can be cured with treatment.”ترجمه: «بيشتر سرطانهاي تيروئيد با درمان قابل درمان هستند.»منبع:https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/thyroid-cancer/symptoms-causes/syc-20354161جراحي تيروئيد يكي از روشهاي اصلي درمان است و طي آن، بخشي از تيروئيد يا تمام آن بر اساس شرايط بيمار برداشته ميشود. يد راديواكتيو ممكن است پس از جراحي بعضي سرطانهاي تيروئيد به كار رود. پرتودرماني، درمان هدفمند يا ساير داروها نيز در شرايط مشخص و بيماريهاي پيشرفته مورد استفاده قرار ميگيرند.هيچ روش درماني را نميتوان براي تمام بيماران مناسب دانست يا نتيجه آن را تضمين كرد. انتخاب درمان به نوع تومور، نتيجه آسيبشناسي و ميزان گسترش بيماري بستگي دارد.
جمعبندي؛ تغييرات مشكوك تيروئيد را ناديده نگيريم
توده ماندگار يا در حال رشد در گردن، گرفتگي صداي طولاني، دشواري در بلع و برجستگي غدد لنفاوي از نشانههايي هستند كه بايد بررسي شوند. اين علائم الزاماً به معناي سرطان نيستند؛ اما به تعويق انداختن معاينه ميتواند تشخيص علت اصلي را دشوارتر كند.براي كسب اطلاعات بيشتر درباره بيماريهاي تيروئيد، روشهاي تشخيص و گزينههاي درماني ميتوانيد به وبسايت رسمي دكتر كيوان آقازاده به نشاني dr-aghazadeh.com مراجعه كنيد.دكتر كيوان آقازاده دوره تخصص خود را در سال ۱۳۹۰ با كسب رتبه يك آزمون بورد تخصصي كشور به پايان رساند. ايشان از همان سال بهعنوان عضو هيئت علمي در مركز آموزشي بيمارستان اميراعلم فعاليت داشته و در زمينه جراحيهاي سر و گردن، آموزش رزيدنتهاي تخصصي و انتشار مقالات پژوهشي بينالمللي سابقه دارد. دكتر آقازاده در حال حاضر دانشيار دانشگاه علوم پزشكي تهران و داراي فلوشيپ فوقتخصصي جراحيهاي سر و گردن است.